الشيخ فاضل اللنكراني

343

جامع المسائل (فارسى)

سؤال 1314 : شخصى وصيت كرده است كه بعد از فوت او سه ختم قرآن و حج انجام دهند و مبلغى به مسجد كمك كنند ، آيا ورثه مىتوانند ختم قرآن را مقدم بدارند يا خير ؟ جواب : اگر ثلث مال ميّت براى انجام امور وصيت شده كفايت كند ، يا در فرض عدم كفايت ، ورثه اجازه دهند از بقيهء مال ميت براى انجام اين امور استفاده شود ، وصيت نافذ است و مقدم داشتن ختم قرآن در مقام عمل مانعى ندارد . اما اگر ثلث مال ميت براى انجام اين امور كافى نيست و ورثه هم اجازهء استفاده از بقيهء اموال ميت را نمىدهند ، بايد از ميان امورى كه به آنها وصيت شده ، آنهايى را كه واجبند مقدم بدارند . و مسأله داراى صور ديگرى نيز هست كه فعلا مجال ذكر آنها نيست . سؤال 1315 : شخصى يك نفر را بعنوان ناظر در امور وصيّت قرار داده و بدون اطلاع او امورى انجام شده اين عمل صحيح است يا خير ؟ جواب : چنانچه وصى طبق وصيت عمل كرده باشد ، امورى را كه انجام داده صحيح است . ولى در امور بعدى لازم است عنوان نظارت را رعايت كند . سؤال 1316 : شخصى وصيت كرده كه ثلث اموال او را به مصرف خاصى برسانند و ملكى را براى اين منظور معين كرده و پس از مدتى از دنيا رفته است . اكنون ملكى را كه معين كرده اگر نسبت به موقع وصيت سنجيده شود نصف تركه بوده ، و اگر نسبت به حين فوت حساب شود ثلث تركه مىباشد . مستدعى است بفرماييد وظيفه چيست ؟ جواب : اگر وصيت به عين معين يا مقدار كلى از مال مثلا پنجاه هزار تومان باشد ثلث يا كمتر و بيشتر بودن نسبت به اموال حين وفات موصى سنجيده مىشود . يعنى اگر ارزش آن عين در حين وصيت به مقدار نصف تركه بود و بعد به جهت نقصان قيمت يا زيادى آن يا بدست آمدن مال ديگرى براى موصى ، ارزش آن در حين وفات موصى به قدر ثلث تركه است ، تمامى آن عين ثلث است . و اگر در حين وصيت ارزش آن به مقدار ثلث بود و بعد به جهت بالا رفتن قيمت يا پايين آمدن اموال ديگر موصى يا تلف بعضى از اموال او ارزش آن در حين وفات به مقدار نصف است ، آن عين زايد بر ثلث است . و اگر وصيت به كسر مشاع باشد ، مثل اينكه موصى بگويد ثلث مال من بعد از مرگم مال زيد باشد و بعد اموال